Capítulo 12
Ἐγχειρίδιον, 12
εἰ προκόψαι θέλεις, ἄφες τοὺς τοιούτους ἐπιλογισμούς. ἐὰν ἀμελήσω τᾶν ἐμῶν, οὐχ ἕξω διατροφάς· ἐὰν μὴ κολάσω τὸν παῖδα, πονηρὸς ἔσται. κρεῖσσον γὰρ λιμῷ ἀποθανεῖν ἄλυπον καὶ ἄφοβον γενόμενον ἢ ζῆν ἐν ἀφθόνοις ταρασσόμενον. κρεῖττον δὲ τὸν παῖδα κακὸν εἶναι ἢ σὲ κακοδαίμονα.
Si quieres progresar, abandona razonamientos como estos: «Si descuido mis asuntos, no tendré de qué vivir»; «Si no castigo a mi esclavo, se volverá malo». Porque es mejor morir de hambre libre de pesar y de temor que vivir en la abundancia turbado. Y es mejor que tu esclavo sea malo que tú desdichado.✦
«Esclavo» traduce paîs, «muchacho», nombre corriente del esclavo doméstico.
ἄρξαι τοιγαροῦν ἀπὸ τῶν σμικρῶν. ἐκχεῖται τὸ ἐλάδιον, κλέπτεται τὸ οἰνάριον· ἐπίλεγε ὅτι τοσούτου πωλεῖται ἀπάθεια, τοσούτου ἀταραξία· προῖκα δὲ οὐδὲν περιγίνεται. ὅταν δὲ καλῇς τὸν παῖδα, ἐνθυμοῦ, ὅτι δύναται μὴ ὑπακοῦσαι καὶ ὑπακούσας μηδὲν ποιῆσαι ὧν θέλεις· ἀλλʼ οὐχ οὕτως ἐστὶν αὐτῷ καλῶς, ἵνα ἐπʼ ἐκείνῳ ᾖ τὸ σὲ μὴ ταραχθῆναι.
Empieza, pues, por las cosas pequeñas. Se derrama un poco de aceite, te roban un poco de vino: dite: «A este precio se vende la impasibilidad (apátheia), a este precio la imperturbabilidad (ataraxía); gratis no se obtiene nada». Y cuando llames a tu esclavo, piensa que puede no obedecer y que, aun obedeciendo, puede no hacer nada de lo que quieres; pero no está él en tan buena situación como para que de él dependa que tú no te turbes.✦
Apátheia: libertad respecto de las pasiones perturbadoras (no insensibilidad); ataraxía: imperturbabilidad, ánimo sereno que nada agita.
Fuente del texto original: Texto griego: edición de H. Schenkl (Leipzig, Teubner, 1916, dominio público), transcripción digital de Perseus Digital Library, CC BY-SA 4.0. La columna griega se distribuye con esa misma licencia.