Libro III, 30 · De cómo se ha de pedir el auxilio divino, y de la confianza de recobrar la gracia
De divino auxilio petendo, et confidentia recuperandæ gratiæ
Fili, ego Dominus confortans in die tribulationis. Veni ad me, cum tibi non fuerit bene. Hoc est quod maxime impedit consolationem cælestem, quia tardius convertis te ad orationem. Nam antequam me intente roges, multa interim solatia quæris et recreas te in externis. Ideoque fit ut parum omnia prosint, donec advertas, quia sum ego qui curo sperantes in me; nec est extra me valens consilium neque utile, sed neque durabile remedium. Sed jam reassumto spiritu post tempestatem reconvalesce in lucem miserationum mearum, quia prope sum, dicit Dominus, ut restaurem in universa, non solum integre, sed et abundanter et cumulate.
Hijo, yo soy el Señor, que conforta en el día de la tribulación. Ven a mí cuando no te vaya bien. Lo que más impide la consolación celestial es que tardas en volverte a la oración. Porque, antes de rogarme con insistencia, buscas entretanto muchos consuelos y te recreas en las cosas exteriores. Y por eso sucede que todo te aprovecha poco, hasta que adviertes que yo soy el que cuida de los que esperan en mí, y que fuera de mí no hay consejo valioso, ni remedio útil ni duradero. Pero ahora, recobrado el espíritu después de la tempestad, cobra fuerzas a la luz de mis misericordias; porque cerca estoy —dice el Señor— para restaurarlo todo, no solo enteramente, sino también con abundancia y colmo.✦
Cf. Nah 1,7; Mt 11,28.
Numquid mihi quidquam difficile est? aut similis ero dicenti et non facienti? Ubi est fides tua? Sta firmiter et perseveranter. Esto longanimis et vir fortis. Veniet tibi consolatio in tempore suo. Exspecta me, exspecta: veniam et curabo te. Tentatio est quæ te vexat, et formido vana quæ te exterret. Quid importat sollicitudo de futuris contingentibus, nisi ut tristitiam super tristitiam habeas? Sufficit diei malitia sua. Vanum est et inutile de futuris conturbari vel gratulari, quæ forte nunquam evenient.
¿Acaso hay para mí cosa alguna difícil? ¿O seré como quien dice y no hace? ¿Dónde está tu fe? Está firme y con perseverancia. Sé longánime y varón fuerte; a su tiempo te vendrá la consolación. Espérame, espera; vendré y te curaré. Tentación es lo que te atormenta, y vano temor lo que te espanta. ¿Qué te trae la preocupación por los sucesos futuros, sino que tengas tristeza sobre tristeza? Bástale a cada día su propio mal. Vano es e inútil turbarse o alegrarse por cosas futuras que quizá nunca sucederán.✦
Jer 32,27; Lc 8,25; Mt 8,7; Mt 6,34.
Sed humanum est hujusmodi imaginationibus illudi, et parvi est adhuc animi signum, tam leviter trahi a suggestione inimici. Ipse enim non curat an veris an falsis illudat et decipiat et utrum præsentium amore an futurorum formidine prosternat. Non ergo turbetur cor tuum neque formidet; crede in me, et in misericordia mea habeto fiduciam. Quando tu te elongatum exstimas a me, sæpe sum propinquior. Quando exstimas te totum perditum, tunc sæpe magis merendi instat lucrum. Non est totum perditum, quando res accidit in contrarium. Non debes judicare secundum præsens sentire, nec sic gravitati alicui undecumque venienti adhærere et accipere, tamquam omnis spes sit ablata emergendi.
Pero es cosa humana ser burlado por tales imaginaciones, y señal de ánimo aún pequeño dejarse llevar tan fácilmente de la sugestión del enemigo. Porque a él no le importa si burla y engaña con cosas verdaderas o falsas, ni si te derriba con el amor de las presentes o con el temor de las futuras. No se turbe, pues, tu corazón ni tema. Cree en mí y ten confianza en mi misericordia. Cuando tú te crees alejado de mí, muchas veces estoy más cerca. Cuando juzgas que todo está perdido, entonces muchas veces está más cerca la ganancia del mérito. No está todo perdido cuando una cosa sucede al contrario. No debes juzgar según lo que sientes al presente, ni apegarte así a cualquier pesadumbre, venga de donde viniere, ni tomarla como si se hubiese quitado toda esperanza de salir de ella.✦
Jn 14,1.27.
Noli putare te relictum ex toto, quamvis ad tempus permiserim tibi aliquam tribulationem: sic enim transitur ad regnum cælorum. Et hoc sine dubio magis expedit tibi et cæteris servis meis, ut exercitemini a diversis, quam si cuncta ad libitum haberetis. Ego novi cogitationes absconditas: quia multum expedit pro salute tua, ut interdum sine sapore relinquaris, ne forte eleveris in bono successu, et tibi ipsi placere velis in eo quod non es. Quod dedi auferre possum et restituere, cum mihi placuerit.
No pienses que estás del todo abandonado, aunque por un tiempo haya permitido que te venga alguna tribulación; porque así se pasa al reino de los cielos. Y esto, sin duda, les conviene más a ti y a mis demás siervos: que sean ejercitados con diversas cosas, que si lo tuviesen todo a su gusto. Yo conozco los pensamientos escondidos, y sé que conviene mucho para tu salvación que a veces quedes sin gusto [espiritual], no sea que te ensoberbezcas en el buen suceso y quieras complacerte en lo que no eres. Lo que di, puedo quitarlo y devolverlo cuando me agrade.
Cum dedero, meum est; cum subtraxero, tuum non tuli: quia meum est omne datum optimum, et omne donum perfectum. Si dimisero tibi gravitatem, aut quamlibet contrarietatem, non indigneris, neque concidat cor tuum, quia ego cito sublevare possum, et omne onus in gaudium transmutare. Verumtamen justus sum et commendabilis multum, cum sic facio tecum.
Cuando lo doy, mío es; cuando lo retiro, no te quité lo tuyo, porque mía es toda dádiva buena y todo don perfecto. Si te dejo alguna pesadumbre o cualquier contrariedad, no te indignes ni decaiga tu corazón; porque yo puedo levantarte pronto y convertir toda carga en gozo. Con todo, soy justo y muy digno de alabanza cuando así obro contigo.✦
Sant 1,17.
Si recte sapis et in veritate aspicis, nunquam debes propter adversa tam dejecte contristari, sed magis gaudere, et gratias agere. Immo hoc unicum reputare gaudium, quod affligens te doloribus, non parco tibi. Sicut dilexit me Pater, et ego diligo vos dixi dilectis discipulis meis, quos utique non misi ad gaudia temporalia, sed ad magna certamina; non ad honores, sed ad despectiones; non ad otium, sed ad labores; non ad requiem, sed ad afferendum fructum multum in patientia. Horum memento, fili mi, verborum.
Si sientes rectamente y miras en verdad, nunca debes entristecerte tan abatidamente por las adversidades, sino más bien alegrarte y dar gracias; más aún, tener por único gozo esto: que, afligiéndote con dolores, no te perdono. «Como el Padre me amó, así los amo yo a ustedes», dije a mis amados discípulos; a los cuales ciertamente no envié a los gozos temporales, sino a grandes combates; no a los honores, sino a los desprecios; no al ocio, sino a los trabajos; no al descanso, sino a dar mucho fruto en la paciencia. Acuérdate, hijo mío, de estas palabras.✦
Jn 15,9.
Fuente del texto original: Texto latino: The Latin Library (thelatinlibrary.com), marcado como dominio público; se han corregido sus erratas evidentes, y donde a esta edición le faltan palabras se traduce lo que dice.