Muṇḍaka Upaniṣad · 1.2

तदेतत्सत्यं मन्त्रेषु कर्माणि कवयो यान्यपश्यंस्तानि त्रेतायां बहुधा सन्ततानि । तान्याचरथ नियतं सत्यकामा एष वः पन्थाः सुकृतस्य लोके ॥

Esto es lo verdadero: las obras que los sabios vieron en los mantras, las que en la Tretā fueron extendidas de muchas maneras, ejecútenlas siempre, ustedes que aman la verdad; este es su camino hacia el mundo de lo bien hecho.^✦

यदा लेलायते ह्यर्चिः समिद्धे हव्यवाहने । तदाज्यभागावन्तरेणाहुतीः प्रतिपादयेत् ॥

Cuando titila la llama, estando encendido el fuego que lleva la ofrenda, entonces, entre las dos porciones de mantequilla clarificada, que se presenten las oblaciones.^✦

यस्याग्निहोत्रमदर्शमपौर्णमासमचातुर्मास्यमनाग्रयणमतिथिवर्जितं च । अहुतमवैश्वदेवमविधिना हुतमासप्तमांस्तस्य लोकान्हिनस्ति ॥

Aquel cuyo agnihotra carece de luna nueva, de luna llena, de los ritos de las estaciones, de primicias, y está privado de huésped, sin ofrenda, sin [ofrenda] a todos los dioses, o ofrecido sin el rito debido, destruye sus mundos hasta el séptimo.^✦

काली कराली च मनोजवा च सुलोहिता या च सुधूम्रवर्णा । स्फुलिङ्गिनी विश्वरुची च देवी लेलायमाना इति सप्त जिह्वाः ॥

La Negra, la Terrible, la Veloz como la mente, la muy Roja, la de color de humo oscuro, la Chispeante y la diosa Brillo-de-todo, que se agitan: así se llaman las siete lenguas.^✦

एतेषु यश्चरते भ्राजमानेषु यथाकालं चाहुतयो ह्याददायन् । तं नयन्त्येताः सूर्यस्य रश्मयो यत्र देवानां पतिरेकोऽधिवासः ॥

Quien actúa en estas [lenguas] resplandecientes, y a su debido tiempo las oblaciones lo recogen, a ese lo conducen estos rayos del sol, allí donde reside el único señor de los dioses.

एह्येहीति तमाहुतयः सुवर्चसः सूर्यस्य रश्मिभिर्यजमानं वहन्ति । प्रियां वाचमभिवदन्त्योऽर्चयन्त्य एष वः पुण्यः सुकृतो ब्रह्मलोकः ॥

«¡Ven, ven!», le dicen las oblaciones resplandecientes, y llevan al oferente por los rayos del sol, dirigiéndole palabras amables y venerándolo: «Este es el mundo de ustedes, puro, bien ganado, el mundo del Brahman».^✦

प्लवा ह्येते अदृढा यज्ञरूपा अष्टादशोक्तमवरं येषु कर्म । एतच्छ्रेयो येऽभिनन्दन्ति मूढा जरामृत्युं ते पुनरेवापि यन्ति ॥

Frágiles balsas son, en verdad, estas formas del sacrificio, de dieciocho [miembros], en las que se dice que la obra es inferior; los necios que se complacen en ello como lo mejor vuelven una y otra vez a la vejez y a la muerte.

अविद्यायामन्तरे वर्तमानाः स्वयं धीराः पण्डितम्मन्यमानाः । जङ्घन्यमानाः परियन्ति मूढा अन्धेनैव नीयमाना यथान्धाः ॥

Viviendo en medio de la ignorancia, creyéndose a sí mismos sabios y doctos, los necios andan dando tumbos, golpeados, como ciegos guiados por un ciego.

अविद्यायां बहुधा वर्तमाना वयं कृतार्था इत्यभिमन्यन्ति बालाः । यत्कर्मिणो न प्रवेदयन्ति रागात्तेनातुराः क्षीणलोकाश्च्यवन्ते ॥

Viviendo de muchas maneras en la ignorancia, los niños piensan: «Hemos logrado nuestro fin»; como los que se atienen a las obras no [lo] comprenden por apego, por eso caen afligidos al agotarse sus mundos.

इष्टापूर्तं मन्यमाना वरिष्ठं नान्यच्छ्रेयो वेदयन्ते प्रमूढाः । नाकस्य पृष्ठे ते सुकृतेऽनुभूत्वेमं लोकं हीनतरं वा विशन्ति ॥

Considerando lo mejor lo sacrificado y lo donado, los muy ofuscados no conocen otro bien; tras disfrutar en lo alto del firmamento del [fruto de lo] bien hecho, entran en este mundo o en uno inferior.^✦

तपःश्रद्धे ये ह्युपवसन्त्यरण्ये शान्ता विद्वांसो भैक्षचर्यां चरन्तः । सूर्यद्वारेण ते विरजाः प्रयान्ति यत्रामृतः स पुरुषो ह्यव्ययात्मा ॥

Los que, serenos y sabios, viven en el bosque con ardor ascético y fe, practicando la mendicidad, partiendo por la puerta del sol, libres de polvo, van allí donde está la Persona inmortal, de Sí mismo imperecedero.^✦

परीक्ष्य लोकान्कर्मचितान्ब्राह्मणो निर्वेदमायान्नास्त्यकृतः कृतेन । तद्विज्ञानार्थं स गुरुमेवाभिगच्छेत्समित्पाणिः श्रोत्रियं ब्रह्मनिष्ठम् ॥

Examinando los mundos ganados por las obras, el brahmán alcanza el desapego: lo no hecho no se logra con lo hecho. Para conocer eso, que vaya con leña en la mano a un maestro versado en la revelación y firme en el Brahman.^✦

तस्मै स विद्वानुपसन्नाय सम्यक्प्रशान्तचित्ताय शमान्विताय । येनाक्षरं पुरुषं वेद सत्यं प्रोवाच तां तत्त्वतो ब्रह्मविद्याम् ॥

A él, que se ha acercado así, de mente plenamente serena y dotado de calma, el sabio le declara en verdad aquel conocimiento del Brahman por el cual se conoce a la Persona imperecedera, la verdadera.