Las Upanishads principales · Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad (libros II–IV) · 3.8

1

अथ ह वाचक्नव्युवाच ब्राह्मणा भगवन्तो हन्ताहमिमं द्वौ प्रश्नौ प्रक्ष्यामि तौ चेन्मे वक्ष्यति न वै जातु युष्माकमिमं कश्चिद्ब्रह्मोद्यं जेतेति पृच्छ गार्गीति ॥

Entonces Vācaknavī dijo: «Brahmanes venerables, ea, voy a hacerle a éste dos preguntas. Si él me las responde, ninguno de ustedes podrá jamás vencerlo en esta disputa sobre el Brahman». «Pregunta, Gārgī», [dijo Yājñavalkya].^✦

2

सा होवाचाहं वै त्वा याज्ञवल्क्य यथा काश्यो वा वैदेहो वोग्रपुत्र उज्ज्यं धनुरधिज्यं कृत्वा द्वौ बाणवन्तौ सपत्नातिव्याधिनौ हस्ते कृत्वोपोत्तिष्ठेदेवमेवाहं त्वा द्वाभ्यां प्रश्नाभ्यामुपादस्थां तौ मे ब्रूहीति पृच्छ गार्गीति ॥

Ella dijo: «Yo, Yājñavalkya, así como un kāśiano o un videhano, hijo de un Ugra, después de encordar el arco sin cuerda y de tomar en la mano dos flechas que traspasan al adversario, se levantaría [contra él], así me he levantado yo contra ti con dos preguntas. Respóndemelas». «Pregunta, Gārgī».^✦

3

सा होवाच यदूर्ध्वं याज्ञवल्क्य दिवो यदवाक्पृथिव्या यदन्तरा द्यावापृथिवी इमे यद्भूतं च भवच्च भविष्यच्चेत्याचक्षते कस्मिंस्तदोतं च प्रोतं चेति ॥

Ella dijo: «Aquello que está por encima del cielo, Yājñavalkya, lo que está por debajo de la tierra, lo que está entre estos dos, el cielo y la tierra, lo que llaman pasado, presente y futuro: ¿en qué está urdido y tramado?».^✦

4

स होवाच यदूर्ध्वं गार्गि दिवो यदवाक्पृथिव्या यदन्तरा द्यावापृथिवी इमे यद्भूतं च भवच्च भविष्यच्चेत्याचक्षत आकाशे तदोतं च प्रोतं चेति ॥

Él dijo: «Aquello que está por encima del cielo, Gārgī, lo que está por debajo de la tierra, lo que está entre estos dos, el cielo y la tierra, lo que llaman pasado, presente y futuro: en el espacio está urdido y tramado».

5

सा होवाच नमस्तेऽस्तु याज्ञवल्क्य यो म एतं व्यवोचोऽपरस्मै धारयस्वेति पृच्छ गार्गीति ॥

Ella dijo: «Reverencia a ti, Yājñavalkya, que me has respondido a esto. Prepárate para la otra [pregunta]». «Pregunta, Gārgī».

6

सा होवाच यदूर्ध्वं याज्ञवल्क्य दिवो यदवाक्पृथिव्या यदन्तरा द्यावापृथिवी इमे यद्भूतं च भवच्च भविष्यच्चेत्याचक्षते कस्मिंस्तदोतं च प्रोतं चेति ॥

Ella dijo: «Aquello que está por encima del cielo, Yājñavalkya, lo que está por debajo de la tierra, lo que está entre estos dos, el cielo y la tierra, lo que llaman pasado, presente y futuro: ¿en qué está urdido y tramado?».

7

स होवाच यदूर्ध्वं गार्गि दिवो यदवाक्पृथिव्या यदन्तरा द्यावापृथिवी इमे यद्भूतं च भवच्च भविष्यच्चेत्याचक्षत आकाश एव तदोतं च प्रोतं चेति कस्मिन्नु खल्वाकाश ओतश्च प्रोतश्चेति ॥

Él dijo: «Aquello que está por encima del cielo, Gārgī, lo que está por debajo de la tierra, lo que está entre estos dos, el cielo y la tierra, lo que llaman pasado, presente y futuro: en el espacio mismo está urdido y tramado». «Y el espacio, entonces, ¿en qué está urdido y tramado?».^✦

8

स होवाचैतद्वै तदक्षरं गार्गि ब्राह्मणा अभिवदन्त्यस्थूलमनण्वह्रस्वमदीर्घमलोहितमस्नेहमच्छायमतमोऽवाय्वनाकाशमसङ्गमरसमगन्धमचक्षुष्कमश्रोत्रमवागमनोऽतेजस्कमप्राणममुखममात्रमनन्तरमबाह्यं न तदश्नाति किञ्चन न तदश्नाति कश्चन ॥

Él dijo: «Eso, Gārgī, es el Imperecedero, que los brahmanes declaran: ni grueso ni sutil, ni corto ni largo, ni rojo ni húmedo; sin sombra, sin tiniebla, sin aire, sin espacio, sin apego, sin sabor, sin olor, sin ojos, sin oídos, sin habla, sin mente, sin calor, sin aliento vital, sin boca, sin medida, sin interior ni exterior. No consume nada, y nadie lo consume».^✦

9

एतस्य वा अक्षरस्य प्रशासने गार्गि सूर्याचन्द्रमसौ विधृतौ तिष्ठत एतस्य वा अक्षरस्य प्रशासने गार्गि द्यावापृथिव्यौ विधृते तिष्ठत एतस्य वा अक्षरस्य प्रशासने गार्गि निमेषा मुहूर्ता अहोरात्राण्यर्धमासा मासा ऋतवः संवत्सरा इति विधृतास्तिष्ठन्त्येतस्य वा अक्षरस्य प्रशासने गार्गि प्राच्योऽन्या नद्यः स्यन्दन्ते श्वेतेभ्यः पर्वतेभ्यः प्रतीच्योऽन्या यां यां च दिशमन्वेतस्य वा अक्षरस्य प्रशासने गार्गि ददतो मनुष्याः प्रशंसन्ति यजमानं देवा दर्वीं पितरोऽन्वायत्ताः ॥

«Por el mandato de este Imperecedero, Gārgī, el sol y la luna se mantienen sostenidos. Por el mandato de este Imperecedero, Gārgī, el cielo y la tierra se mantienen sostenidos. Por el mandato de este Imperecedero, Gārgī, los instantes, los momentos, los días y las noches, las quincenas, los meses, las estaciones y los años se mantienen sostenidos. Por el mandato de este Imperecedero, Gārgī, unos ríos fluyen desde las montañas blancas hacia el oriente, otros hacia el occidente, siguiendo cada uno la dirección que le corresponde. Por el mandato de este Imperecedero, Gārgī, los hombres alaban a los que dan, los dioses dependen del oferente del sacrificio y los antepasados, de la cuchara».^✦

10

यो वा एतदक्षरं गार्ग्यविदित्वास्मिँल्लोके जुहोति यजते तपस्तप्यते बहूनि वर्षसहस्राण्यन्तवदेवास्य तद्भवति यो वा एतदक्षरं गार्ग्यविदित्वास्माल्लोकात्प्रैति स कृपणोऽथ य एतदक्षरं गार्गि विदित्वास्माल्लोकात्प्रैति स ब्राह्मणः ॥

«Quien, Gārgī, sin conocer este Imperecedero, ofrece oblaciones en este mundo, sacrifica y practica el ardor ascético durante muchos miles de años, tiene por resultado algo que acaba. Quien, Gārgī, sin conocer este Imperecedero, parte de este mundo, es un desdichado. Pero quien, Gārgī, conociendo este Imperecedero, parte de este mundo, ése es un brahmán».^✦

11

तद्वा एतदक्षरं गार्ग्यदृष्टं द्रष्ट्रश्रुतं श्रोत्रमतं मन्त्रविज्ञातं विज्ञातृ नान्यदतोऽस्ति द्रष्टृ नान्यदतोऽस्ति श्रोतृ नान्यदतोऽस्ति मन्तृ नान्यदतोऽस्ति विज्ञात्रेतस्मिन्नु खल्वक्षरे गार्ग्याकाश ओतश्च प्रोतश्चेति ॥

«Este Imperecedero, Gārgī, no es visto, pero es el que ve; no es oído, pero es el que oye; no es pensado, pero es el que piensa; no es conocido, pero es el que conoce. Nada distinto de él es el que ve; nada distinto de él es el que oye; nada distinto de él es el que piensa; nada distinto de él es el que conoce. En este Imperecedero, en verdad, Gārgī, el espacio está urdido y tramado».

12

सा होवाच ब्राह्मणा भगवन्तस्तदेव बहुमन्येध्वं यदस्मान्नमस्कारेण मुच्येध्वं न वै जातु युष्माकमिमं कश्चिद्ब्रह्मोद्यं जेतेति ततो ह वाचक्नव्युपरराम ॥

Ella dijo: «Brahmanes venerables, den por muy bueno esto: que se libren de éste con una reverencia. Ninguno de ustedes podrá jamás vencerlo en esta disputa sobre el Brahman». Entonces Vācaknavī calló.