Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad (libros II–IV) · 3.9.28

तान्हैतैः श्लोकैः पप्रच्छ — यथा वृक्षो वनस्पतिस्तथैव पुरुषोऽमृषा । तस्य लोमानि पर्णानि त्वगस्योत्पाटिका बहिः ॥

Les preguntó con estos versos: Como un árbol, señor del bosque, así es verdaderamente el hombre; sus vellos son las hojas, su piel, la corteza exterior.^✦

त्वच एवास्य रुधिरं प्रस्यन्दि त्वच उत्पटः । तस्मात्तदातृण्णात्प्रैति रसो वृक्षादिवाहतात् ॥

De la piel le fluye la sangre; de la piel, lo que se desgarra. Por eso, cuando está herido, sale el jugo, como de un árbol golpeado.^✦

मांसान्यस्य शकराणि किनाटं स्नाव तत्स्थिरम् । अस्थीन्यन्तरतो दारूणि मज्जा मज्जोपमा कृता ॥

Su carne son las astillas; el kināṭa, el tendón, es firme. Sus huesos interiores son la madera; la médula está hecha semejante a la médula.^✦

यद्वृक्षो वृक्णो रोहति मूलान्नवतरः पुनः । मर्त्यः स्विन्मृत्युना वृक्णः कस्मान्मूलात्प्ररोहति ॥

Cuando un árbol cortado vuelve a brotar de la raíz, más nuevo, el mortal, cortado por la Muerte: ¿de qué raíz brota?

रेतस इति मा वोचत जीवतस्तत्प्रजायते । धानारुह इव वै वृक्षोऽञ्जसा प्रेत्य सम्भवः ॥

No digan «del semen»: eso se engendra de quien vive. Como el árbol que brota del grano, así, directamente, es el surgir tras haber muerto.^✦

यत्समूलमावृहेयुर्वृक्षं न पुनराभवेत् । मर्त्यः स्विन्मृत्युना वृक्णः कस्मान्मूलात्प्ररोहति ॥

Si arrancaran el árbol con su raíz, no volvería a ser. El mortal, cortado por la Muerte: ¿de qué raíz brota?

जात एव न जायते को न्वेनं जनयेत्पुनः । विज्ञानमानन्दं ब्रह्म रातिर्दातुः परायणं तिष्ठमानस्य तद्विद इति ॥

Nacido, no nace; ¿quién, pues, lo haría nacer de nuevo? El Brahman, conocimiento, dicha, es el don del que da, el refugio último del que permanece firme conociendo eso.^✦